Kurallar, Ahmakların Uyması İçin Konur
“Kurallar, ahmakların uyması için konur” bir İngiliz
atasözü (rules are made for fools to obey.) İngilizler kadar kuralcı bir ulusun
böyle bir atasözü olması şaşırtıcıdır. Muhtemelen bunu başkaları için mesela
Türkler için söylemiş olabilirler. TBMM gündemine gelen vergi affı yasa teklifini
görünce ilk kez bu sözün Türkler için söylenmiş olacağını düşündüm.
Bazı Kamu Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Teklifi (teklifin tümü için bkz: http://www.tbmm.gov.tr/guncel_tasari_teklifler.htm)
adı altında TBMM’ye sunulan yeni af yasası teklifinin esaslarını şöylece
özetlememiz mümkün:
Maliye Bakanlığınca takip edilen vergiler ve sigorta
primleri, sosyal güvenlik destek primleri ve sosyal güvenlik kapsamındaki diğer
primler ile idari cezalar af kapsamına giriyor. Buna göre gelir vergisinden KDV’ye,
kurumlar vergisinden ÖTV’ye, emlak vergisinden motorlu taşıtlar vergisine,
trafik cezalarına kadar 30 Nisan 2014’e kadar ödenmemiş vergiler, primler ve
cezalar af kapsamında bulunuyor.
Ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olan vergi borçları
için yasanın yayınlanmasından sonra 2 ay, sosyal güvenlik prim borçları için 4
ay içinde başvuruda bulunarak açtıkları davalardan vazgeçenlere için faiz ve
ceza borçları silinecek. Bunların yerine TEFE/ÜFE enflasyon oranı esas alınarak
yapılacak hesaplamayla yeniden bir ceza miktarı hesaplanacak. Borcun ilk taksiti
yasanın çıkmasından sonraki ikinci aydan itibaren 1 ay içinde başlayacak ve
başvuruya göre 18 takside kadar uzayabilecek. Taksitli ödemeler için katsayılar
uygulanacak. Örneğin 6 taksit için 1,05, 18 taksit için 1,15’lik katsayılar
uygulanacak. 120 TL’nin altındaki cezalar (sigara cezası hariç) silinecek. Yani
örneğin 120 TL’nin altında trafik cezası alıp da ödemiş olanlar ödediğiyle
kalacak, devleti hafife alıp ödememiş olanların parası yanında kalmış olacak.
Şirketler için kasa affı söz konusu. Kasasını tutturamayan
şirketler yasa çıktıktan itibaren 3 ay içinde başvuru yaparak kasa açığını
yüzde 3’ü oranında vergi ödeyerek düzeltebilecek.
Yasa teklifinde emlak vergisiyle ihtilaflı
dosyalar konusunda bir karmaşa bulunmakla birlikte bu karmaşanın TBMM Plan ve
Bütçe Komisyonu’nda uyanıklar lehine giderileceği tahmin ediliyor.
Bu teklifin özeti şudur: Bir
kez daha vergisini zamanında ödeyenler ya da zamanında ödemediği halde
kendisine tebliğ edilen cezalarla birlikte ödeyenler enayi yerine konulmuş buna
karşılık vergisini ödemeyenler ödüllendirilmiş oluyor.
Bu tür af yasaları çıkarılmasıyla vergilerin zamanında
ödenmemesinin birkaç sonucu ortaya çıkıyor: (1) Zamanında ödeyenler ahmak yerine
konulmuş, ödemeyenler uyanıklar sınıfına girmiş oluyor. Bu durumu gören
vergisini zamanında ödeyenler de bir dahaki sefere vergi ödemek için eskisi
kadar gönüllü olmuyorlar. Bu kısmı işin manevi yanını temsil ediyor. (2)
Vergisini zamanında ödemeyenler devletin ya da hizmetlerini o kadar eksik
yapmasına neden oluyorlar ve bu nedenle vergisini zamanında ödeyenlerin
haklarına tecavüz etmiş oluyorlar. Bu kısmı işin hem maddi hem manevi yanını
temsil ediyor. (3) Devlet bu alacakları zamanında tahsil edemediği için açığı
kapatmak amacıyla borçlanmaya gidiyor ve tahsil edemediği vergiler yüzünden
borçlandığı tutara faiz ödemek zorunda kalıyor. Sonra bu faizleri ödeyebilmek
için vergileri arttırıyor ve aynı durum yeniden yaşanmaya başlıyor. Bu da işin
maddi yanını temsil ediyor.
Kuşkusuz vergisini ödememek gibi bir seçeneği olmayan
ücretli kesim yine topluca bu uygulamanın mağduru konumuna giriyor. Vergisini
hem peşinen ödeyip hem de bu tür bir uyanıklık gösterme fırsatından yararlanamadığı
için hem madden hem de manen zarar görmüş oluyor.
Siyasal iktidar, bir daha vergi affı çıkarılmayacağını,
vergisini zamanında ödeyenlerin ahmak konumuna düşürülmeyeceğini defalarca ilan
etmişti. Şimdi Cumhurbaşkanlığı seçimine haftalar kala bu affı çıkararak
popülizme dönmüş bulunuyor.
Ödeyenin ahmak, ödemeyenin uyanık sayıldığı bir ülke asla ve
kesinlikle gelişmiş bir ekonomi olamaz. Bir yandan bu tür yasalar çıkarırken
bir yandan ilk on ekonomi arasına girmeyi düşünmek hayalperestlikten başka bir
şey değildir.
“Kurallar, ahmakların uyması için konur” sözünü bence biz Anayasamıza
koyalım. Hem de ilk maddeler arasına.
Maliye konusunda
Servet Vergisi 25 Mart 2024Mali Sürüklenmede Son Durum 13 Kasım 2021Yeni Kararlar ya da Faizi Artırmadan Yükseltmenin Bin bir Yolu 30 Eylül 2020Türkiye’de Para ve Maliye Politikasının Başarısının Ölçülmesi20 Ocak 202069 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.