Demirel
Süleyman Demirel vefat etti. Ben uzun uzun onun ne yapıp ne
yapmadığını anlatmayacağım. Birçok sevabı ve birçok hatası vardır kuşkusuz.
Hangimizin hatası yok ki? Demirel, hatalarıyla sevaplarıyla hepimiz gibi bir
insandı. Güniz sokakta Nazmiye hanımla birlikte herkesin arasında yaşardı. Aynı
sokakta oturan bir akrabam onun diğer komşulardan bir farkı olmadığını
anlatırdı her zaman. Halktan hiçbir zaman kopmadı Demirel. Hiçbir lüksü yoktu. Çoğu
görüşü benim görüşlerimle aynı paralelde değildi. Ama onun kendi görüşünde
olmayanlara bile gösterdiği demokratik hoşgörü eleştiri hakkımı elimden alıyor.
Maliye müfettişleri, yeğeni Yahya Demirel’in ihracatta vergi
iadesi yolsuzluğunu ortaya çıkardılar. Yahya Demirel suçlu bulundu ve sonunda
hapse girdi. Soruşturmalar ve incelemeler sırasında ve sonrasında Demirel’in
bir tek kez olaya müdahale ettiğini hatırlamıyorum. Olayı soruşturan, ortaya
çıkaran, raporunu yazıp savcılığa gönderen maliye müfettişleri ne sürüldü, ne
görevden alındı ne de terfi etmeleri engellendi.
Maliye müfettişliğim sırasında birisi Demirel’in
başbakanlığı sırasında birisi de Ecevit’in başbakanlığı sırasında parti il
başkanlarının şikâyetiyle doğrudan başbakandan maliye bakanına iletilmiş olarak
gelen talepler üzerine iki vergi dairesi müdürü hakkında tahkikat yaptım. Her iki tahkikat sonucunda da vergi dairesi
müdürlerinin herhangi bir haksızlığını, yolsuzluğunu görmedim ve raporlarımı
ona göre yazdım. Her iki olayda da ne bana ne de vergi dairesi müdürlerine
herhangi bir olumsuzluk yansımadı. Hatta tam tersine söz konusu vergi dairesi
müdürlerinin terfi ettiklerini öğrendim sonradan. Demirel de Ecevit de devletin
kurumlarına, o kurumlardaki insanların yazdıklarına saygılıydı. Bugün
bağımsızlığı yasayla sağlanmış Merkez Bankası’na müdahaleyi tartışıyoruz. O
dönemde Maliye Bakanına bağlı bir Maliye Müfettişinin yazdığı rapora Maliye
Bakanı bile müdahale edemezdi. Etmeyi düşünse ederdi belki de. Ama ne Maliye
Bakanı ne de Başbakan böyle bir şeyi aklından geçirirdi. Sanırım böyle bir
müdahale olsa o dönemin maliye müfettişleri de zaten istifa ederdi.
Süleyman Demirel, parti genel başkanıydı ama bu, onun
konulara tarafsız bakmasını ve değerlendirmesini engellemezdi. Kendisi hakkında
zaman zaman hakarete varan eleştirilere kızardı hiç kuşkusuz, ama sahip olduğu
hoşgörü onu bu konuları kan davasına dönüştürecek noktalara hiçbir zaman
getirmezdi.
Birlikte katıldığımız bir panelde zamanın hükümeti hakkındaki
düşüncesini sordular. Doğrudan yanıtlamak yerine bir hikâye anlattı.
Köylünün öküzü ölmüş. Tarlayı süremiyor. Yeni bir öküz
alacak kadar parası da yok. Tarla sürülmezse ürün alamayacak ve tümüyle
batacak. Kahvede oturmuş kara kara düşünürken komşuları “Kaymakama git derdini
anlat o bir çare bulur” demişler. Aklına yatmamış ama yapabileceği başka bir
şey de olmadığı için kalkmış kaymakama gitmiş. Derdini anlatmış, çaresiz
kaldığını söylemiş ve devletin kendisine bir öküz vermesini istemiş. Kaymakam
bakmış ki köylüyü ikna edecek hal yok, aklına köylülerin yakalayıp getirdiği
binanın arkasında bağlı duran ayı gelmiş. “Dayı” demiş “bizde öküz yok ama bir
ayı var. İstersen onu vereyim onu götür.” Köylü düşünmüş taşınmış. Ayıyı alsa
sabana koşunca ne sonuç alacağını bilmiyor ama almasa köye eli boş dönmüş
olacak onu da kimseye anlatamayacak. Çaresiz razı olmuş ayıyı almayı kabul
etmiş. Ayıyı çekerek giderken kaymakam arkasından seslenmiş “Yalnız dayı, bu ne
yaparsa yapsın sakın adını söyleme çok kızıyor haberin olsun.” Köylü ayıyla
köye gelmiş, ayıyı sabana koşmuş, başlamış tarlayı sürmeye. Ayı bir sürmüş iki
sürmüş sonunda sinirlenip sabanı çıkarıp atmış, köylünün karşısına dikilmiş.
Köylü ayıya bakmış bakmış: “Ulan” demiş “ben senin adını biliyorum ama söylemeyeceğim.”
Aynı panelde rahmetli Rauf Denktaş da vardı. O da Kıbrıs
meselesinde nereden nereye gelindiğini anlattı. “Türkiye size yardımcı oluyor
muydu?” diye bir soru soruldu. Denktaş “her zaman elinden gelen her şeyi yaptı
Türkiye” dedikten sonra Demirel ile ilgili bir anısını anlattı.
Paramız kalmamıştı. Zorunlu ödemelerimizi yapamaz noktaya
gelmiştik. Hemen Türkiye’ye gittim ve Başbakan Demirel’den randevu istedim. Bir
sürü işi gücü ve yoğunluğu olmasına rağmen hemen kabul etti beni. Birkaç hoş
beşten sonra Demirel: “Sıkıntılı görünüyorsun Denktaş” dedi “Nedir sıkıntının
sebebi?” “Evet ödemeleri yapamıyoruz. Maaşları ödeyemiyoruz paramız yok, idare
edemiyoruz” dedim. Demirel güldü: “biz idare ediyoruz ya.”
Milletvekiliyken, Başbakanken Güniz sokaktan çıkmadı. Son derecede mütevazı bir yaşam sürdü. İslamköy'den çıkmıştı, şimdi İslamköy'de toprağa veriliyor. Ne Devlet mezarlığı, ne anıt mezar. Sadece yaşam tarzı bile bugün için ne kadar çok ders içeriyor. Ne tuhaf! Aslında zaten yapılması gerekenler birer mucize gibi geliyor bize şimdi. Görüşlerim uyuşmasa da, izlediği popülist politikalara kızmış olsam da, kafamın içinde bir dolu eleştiri notu olsa da bu tevazuya duyduğum saygı sonucu kızgınlıklarımı da eleştirilerimi de yutup gidiyorum.
Ulusumuzun başı sağ olsun.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 202059 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.