Kitaplar, Kitaplar
Bir Osmanlı Rüyası, Osman
Tunaboylu, İmge Kitabevi, 2017
Osman Tunaboylu’nun daha önce
iki kitabı yayınlandı (Babama Anlattığım Bürokrasi ve Bankacılık Hikâyeleri ve
Rumeli’den Esen Yel.) Her ikisini de okudum ve çok beğendim. Ama ne yalan
söyleyeyim bu son kitabı beni hepsinden çok etkiledi. Tunaboylu, bu kitabında
Osmanlı Hazine’sinde görev yapan Hayrullah Nami’nin ağzından 19. yüzyılda
Osmanlı ekonomisinin ve maliyesinin gidişatını iç içe öykülerle anlatıyor. Bir
rüya ile adeta masal kıvamında başlamış olsa da olayları anlatan Hayrullah Nami
ile giriş ve sonuçtaki kısa öyküler dışında öyküleştirilerek anlatılan her şey
gerçek. Hayrullah Nami adıyla yazarın anlattığı bütün kişiler, olaylar,
imzalanan anlaşmalar, Osmanlının içine düştüğü bunalımlar hepsi gerçek kişiler
ve gerçek olaylar kullanılarak kurgulanıp öyküleştirilmiş. Osmanlı Maliyesinin
nasıl çöküp gittiğini, vatansever birkaç kişinin bu çöküşe nasıl direndiğini bir
roman çerçevesinde okuyorsunuz. Osmanlı’nın 19. yüzyılda yaşadığı mali çöküşü
ve çürümeyi anlamadan Osmanlı’nın niçin çöktüğünü anlamak mümkün değil. Bu
konuda pek çok değerli kitap ve inceleme var. Ama tahmin edeceğiniz gibi bunlar
akademik çalışmalar ve ciddi zaman ayırarak okumayı hatta üzerinde çalışma
yapmayı gerektiriyor. Tunaboylu, 4 yılını alan bir çalışma sonucunda bütün bu
tarihi öyküleştirerek anlatıp bu zorlukların üstesinden gelmiş ve ortaya kolay
okunup anlaşılan bir metin çıkarmış.
Osmanlı devletinin bir
zamanlar dünyaya örnek olan mali sisteminin nasıl çürüyüp gittiğini bir roman gibi
okuyup öğrenmek için ideal kitap.
Çare Başkanlık mı? Avukat
Ece Güner Toprak, Palme Yayıncılık, 2. Basım, 2017
Ece Güner Toprak, kitabında, 16
Nisan’da referanduma sunulacak olan Anayasa değişikliği ve dolayısıyla başkanlık
(ya da sistemi sunanların sunumuyla cumhurbaşkanlığı) sisteminin neler getirip
neler götüreceğini son derecede sade ve açık bir şekilde ortaya koyuyor. Kitap
8 bölümden ve onların içindeki kısımlardan oluşuyor. Önerilen sistemin neler
getireceğini sorular ve yanıtlarla anlattıktan sonra her bölümde bir sonuç
tespitiyle işin özetini veriyor. Mesela 7. Bölüm ekonomiyle ilgili. Bu bölümün
sonuç tespitinde yazar şunu söylüyor: “Türkiye son 2 yıldır zaten fiilen Türk
tipi başkanlık sistemiyle (yani bu Anayasa değişikliğiyle getirilmek istenen
sistemle) yönetiliyor. Sonuçlardan memnunsak bunu yasalaştıralım. Ama
gidişattan memnun değilsek, parlamenter sistemimizin ayarlarına geri dönelim.”
Pek çok kişinin referanduma
sunulan bu yeni sistemin ne getireceği ve ne götüreceği konusunda kafasının
karışık olduğu bu ortamda değişiklikle neyin gelip neyin gideceğini anlamak
için Ece Güner Toprak’ın kitabı son derecede yararlı bir kitap.
Kitabın okunma biçimine ilişkin
bir öneri: Her bir bölümü okumadan önce bölüm sonundaki sonuç tespitlerini
okuyup sonra bölümü okursanız daha kolay izleyebilirsiniz.
Türev Ürünlerin Gizli
Doğası, İlknur Üner, Hakan Osmanoğlu, Scala Yayıncılık, 2016
Finans sisteminin en karmaşık
yapıları olarak tanımlanan türev ürünler günümüzde giderek öne çıkan ürünler.
İyi kullanılırsa finansal piyasaların ve ekonominin gelişmesine yardımcı olacak
olan bu ürünler, kötüye kullanılırsa kişileri de sistemi de tehdit eder hale
gelebiliyor. Üner ve Osmanoğlu, bu kitaplarında türev ürünleri nitelikleri,
kullanımları ve yarattıkları skandallar ve krizleri ele alıp inceliyorlar.
Kitabın önemli bir özelliğinin çoğu insana karmaşık gelen forward, futures gibi
araçları ve işleyişlerini basite indirgeyerek anlatması olduğuna değinmek doğru
olur. Çünkü bu konularda yazılmış birçok kitabı okuyan kişilerin okuduktan
sonra kafası daha da karışabiliyor. Kitapta bildiğimiz ya da sadece duyduğumuz finansal
krizlerin türev ürünlerle olan ilişkileri de anlatılıyor. Bu da türev ürünlerin
tam olarak ne olduğunu anlamakta kolaylık sağlıyor.
Konuyu merak edenlerin, konu
üzerine çalışma yapmak isteyenlerin okuması gereken bir kitap.
The Shadow Economy,
Friedrich Schneider, Colin C. Williams, The Institute of Economic Affairs, 2013
(Kitabın pdf dosyasına şu linkten ulaşabilirsiniz:
https://iea.org.uk/wp-content/uploads/2016/07/IEA%20Shadow%20Economy%20web%20rev%207.6.13.pdf
https://iea.org.uk/wp-content/uploads/2016/07/IEA%20Shadow%20Economy%20web%20rev%207.6.13.pdf
Gölge ekonomi ya da bizde daha
yaygın bilinen adıyla kayıt dışı ekonomi üzerine önemli bir inceleme. Kayıt
dışı ekonominin ölçülmesinin zorluğu hep konuşulan, tartışılan bir konu.
Yazarlar bu zorluğu aşmak için birçok farklı bakış açısından yararlanarak
gölgede kalmış faaliyetleri yakalamaya ve bir model geliştirmeye çalışıyor. Bunu
yaparken de ağırlığı ister istemez vergi ve sosyal güvenlik primi kaçaklarına
veriyorlar. Çünkü kayıt dışılığın bilinen en yaygın nedeni (bir anlamda itici
gücü) devlete ödenecek vergi ve sosyal güvenlik primlerini ödememek. Yazarlar,
araştırmalarında kayıt dışı ekonominin İngiltere’de yüzde 10, Kuzey ülkelerinde
yüzde 14, Güney Avrupa ülkelerinde yüzde 20 ile 30 arasında olduğunu öne
sürüyorlar. Tahmin edileceği gibi kayıt dışılığın en yüksek olduğu ekonomiler
gelişme yolundaki ekonomiler. Kitabın yazarları bu ekonomilerde kayıt dışılığın
yüzde 20 ile 40 arasında değiştiğini iddia ediyorlar.
Ortaya atıldığı günden bu yana
gündemden hiç düşmeyen kayıt dışı ekonomi (gölge ekonomi, gri ekonomi, yeraltı
ekonomisi) kavramını ve bunun ölçülmesini merak edenler için okunması gereken bir
kaynak.
Türkiye’de Kayıt Dışı
Ekonomi, Sedat Aybar, Emrah Eroğlu, Orion Kitabevi, 2017
Bu kitap da kayıt dışı ekonomi
konusunu genel çerçevenin yanında Türkiye ekonomisi açısından da ele alan bir
kitap. Yazarlar önce işin genel yönlerini, teorik altyapısını ve dünya
uygulamalarını sonra Türkiye açısından hesaplamanın nasıl yapılacağını, hangi
unsurların ele alınması gerektiğini inceliyorlar. Yaptıkları incelemeler
sonucunda Türkiye için kayıt dışı ekonominin boyutunun yıldan yıla değiştiğini
ve bu değişmenin 1980 – 2010 yılları arasındaki dönemde yüzde 13,3 ile 38,5
arasında olduğunu ortaya koyuyorlar. Araştırmada kayıt dışılığın yıllar itibariyle
azaldığını ve 2010 yılında yüzde 13,3’e gerilediğinin saptandığını da
belirtelim.
Kayıt dışı ekonomi konusunu ve
bu olgunun Türkiye ekonomisinde nasıl yer aldığı konusunda araştırma yapacak,
tez yazacak olanlar için olduğu kadar konuyu merak edenler için de yararlı bir
çalışma.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020179 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.