Kitaplar ve Dergiler
Ahmet Mumcu, Osmanlı
Devletinde Siyaseten Katl, 4. Baskı, Phoenix Yayınları, 2017
Siyaseten katl yani siyasetin
öngördüğünü yapabilmek için idam uygulaması eskiden beri var olan bir
uygulamadır. Osmanlı Devletinde siyaseten katlin bir gelenek halini alması
Fatih Sultan Mehmet’in Başveziri konumundaki Çandarlı Halil Paşa’yı idam
ettirmesiyle başlamış ve artarak devam etmiştir. Fatih, ayrıca siyaseten katli
kardeşin kardeşi öldürtmesine kadar getirmiştir. Fatih Kanunnamesinde yer alan “Ve
her kimesneye evladımdan saltanat müyesser ola, karındaşların nizam-ı alem içün
katl etmek münasiptir. Ekser ulema dahi tecviz itmiştir. Anında amil olalar.”
hükmü bu işi yasalaştırmıştır. Ahmet Mumcu bu çok önemli eserinde bu konuyu
tarihsel perspektifi, geleneksel ve hukuki yönleriyle ele alıp derinlemesine
inceliyor. Ben bu eseri sanırım 1980’lerde ilk kez okudum. Sonra kitabı
birisine verdim ama kime verdiğimi hatırlayamadığım için kitabı geri de
alamadım. Şimdi yeni baskısını görünce tekrar alıp tekrar okudum. İyi ki de
kitabı geri almamışım, bu vesileyle tekrar okumak fırsatı buldum. Osmanlı’nın
farklı bir yönünü tanımak ve anlamak için mutlaka okunması gereken bir kitap.
Ahmet Mumcu, Osmanlı
Devletinde Rüşvet, 3. Baskı, İnkılap yayınları, 2005
Bu sıralarda Ahmet Mumcu’nun iki
kitabını birden okudum. İkisi de çok önemli kitaplar. Mumcu, bu kitabında bu
kez Osmanlı’da rüşvet konusunu yine tarihsel bağlamda, geleneksel ve hukuki
yönlerini ele alarak incelemiş. Rüşvet Türk toplumunda Osmanlı’dan gerilere
giden bir gelenek ama kurumsallaşması Osmanlı ile olmuş. Öyle bir dönem gelmiş
ki rüşvet almadan karar veren kadı bulunamaz olmuş. Özellikle Hürrem Sultan,
Kösem Sultan gibi kadınların iktidarda ağırlığı arttıkça rüşvet, Devletin en
önemli makamlarının parayla satılır hele gelmesine kadar varmış. Ve işin en
ilginç yanı, birçok bozulmanın başlangıcını oluşturan Kanuni Sultan Süleyman
dönemi rüşvetin de tavan yaptığı dönem olmuş. Mumcu’nun bu kitabı da Osmanlı’yı
kusursuz bir imparatorluk gibi göklere çıkarmaya hevesli olanlara adeta bir
ders niteliği taşıyor. Mutlaka okunması gereken bir kitap olduğunu belirtmek isterim.
Tevfik Güran, Resmi İstatistiklere Göre Osmanlı Toplum
ve Ekonomisi, T. İş Bankası Kültür Yayınları, 2017
Siyaseten katl de olsa rüşvet de
olsa Osmanlı, dünyanın en önemli imparatorluklarından birisi olduğunda hiç
kuşku yok. 600 yıl boyunca böylesine devasa bir imparatorluğu ayakta tutmak
kolay bir iş değil. Tevfik Güran’ın Osmanlı istatistiklerinden derlediği bu
kitaptaki veriler Türkiye’nin nasıl bir ekonomi ve toplum yapısı devraldığını
görmek isteyenler ve bu alanda çalışma yapacak olanlar için tam bir kaynak
niteliği taşıyor. Kitapta nüfus yapısından eğitime, ekonomiden dış ticarete,
adaletten kültüre kadar çeşitli alanlarda çarpıcı istatistik veriler var.
Veriler 1800’lerin sonlarıyla 1900’lerin başlarına ilişkin dönemi kapsıyor. Kitaptaki
verilere çarpıcı bir örnek olarak 1894 – 95 döneminde Mülkiye’de okutulan ders
programını vereyim:
Kelâm
|
Maliye
|
Ceza Muhakemeleri Usulü
|
Tefsir ve Hadis
|
İktisat
|
Arazi Kanunu
|
Fıkıh
|
Ticaret Hukuku
|
Vakıf Hukuku
|
Mecelle
|
Devletler Hukuku
|
Askerlik Kanunu ve İç
Güvenlik Nizamı
|
Ahlâk
|
Ceza Hukuku
|
Sınai ve Ticari Coğrafya ve İstatistik
|
Resmi Yazışma
|
İdare Hukuku
|
Yabancı Dil
|
Osmanlı Tarihi
|
Hukuk Muhakemeleri Usulü
|
Hakan Karabacak, Müzakere Oyunları, Optimist
Yayınları, 2017
Oyun teorisi ve uygulamaları
üzerine çalışan ve bu konuda kitap yazan Hakan Karabacak bu kez müzakere
teknikleri üzerine bir kitap yazmış. Kitabın önemli özelliklerinden ve benzer
kitaplardan farkı oyun teorisini müzakere masasına taşıması. Bir başka deyişle
herhangi bir konuyu karşı tarafla müzakere ederek ortak bir noktaya varmaya
çalışırken oyun teorisinden nasıl yararlanılabileceğini anlatıyor kitap. Dünya
Bankası ile pek çok kredi müzakeresi yaptım. Başlarda müzakere teknikleri diye
bir kitap var mı diye aradığımda ABD’de bu konuda pek çok kitap olduğunu hatta
bu konunun işletme okullarında ve yüksek lisansta ders olarak okutulduğunu
saptadım. Sonra bu kitaplardan bir kaçını okudum ve müzakere tarzım değişti.
Çeşitli konularda müzakere yapmak durumunda olanların daha bilimsel bir düzeyde
müzakere yapabilmeleri için bu kitabı okumalarını öneriyorum.
İki Türkçe Ekonomi Dergisi Tavsiyesi
Benden çok sayıda izleyici, yerli
yabancı ekonomi dergisi tavsiyesi istiyor. Yabancı dergi olarak hep The
Economist’i öneriyorum. Yıllardır izlerim ve halen en beğendiğim yabancı ekonomi
dergisidir. Yerli dergiler içinde de en beğendiğim iki dergi İ.Ü. İktisat
Fakültesi Mezunları Cemiyeti tarafından üç ayda bir yayınladığı İktisat Dergisi
ile Efil Yayınevi tarafından aylık olarak yayınlanan İktisat ve Toplum Dergisi.
Her iki dergi de güncel konuları ve tartışmaları teorik çerçeveye oturtarak
analiz ederek yazan önde gelen iktisatçıların makalelerine yer veriyor. Ekonomiyle
ve toplum sorunlarıyla ilgilenenlere izlemelerini öneriyorum.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 202059 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.