Petrol Fiyatlarındaki Yükselişin Cari Açığa Etkisi
2014 yılının sonunda yayınladığım
‘Petrol, Dolar, Fed, 2015’ başlıklı yazıda şöyle yazmışım: “Şimdi herkes
gelecek yılın hesabını 60 – 70 USD / Varil aralığını esas alan fiyat
tahminleriyle yapıyor. Oysa daha Ekim ayının ikinci yarısında 2015 yılı
hesapları 100 USD / Varil ortalama fiyat üzerinden yapılmıştı. Bu
gelişmenin cari açığımıza olumlu etkisi kabaca 15 – 16 milyar dolar arasında
hesaplanıyor (petrol fiyatındaki her 10 dolarlık düşüş cari dengede kabaca 4,4
milyar dolarlık iyileşme getiriyor. Ortalama fiyatı 65 USD / Varil olarak
alırsak 35 Dolarlık düşük fiyatın etkisi yaklaşık 15,5 milyar Dolar tutarında
düşük fatura anlamına geliyor.)” http://www.mahfiegilmez.com/2014/12/once-petrol-fiyatlar-anormal-bicimde.html
O zaman petrol fiyatındaki her 10
Dolarlık düşüşün 4,4 milyar Dolarlık bir azalma yaratacağı hesaplaması resmi
olarak açıklanmış bir hesaplamaydı. Bugün itibariyle bu hesaplamalara esas
alınan Brent petrolün varili 70,4 Dolar. Yılsonu için fiyat tahminleri 80 USD /
Varil olarak açıklanıyor. Eğer bu tahmin gerçekleşirse 2018 yılı Brent petrol
fiyatı ortalaması yaklaşık olarak 75 USD / Varil dolayında olacak demektir.
Türkiye’nin Orta Vadeli
Programında 2018 yılı için Brent petrolün varil fiyatı ortalama olarak 54,5 USD
/ Varil alınmış ve cari açık tahmini de buna göre 40 milyar Dolar olarak
yapılmıştı.
Şimdi yukarıdaki verilere göre
cari açık hesabını iyimser, kötümser ve bu ikisinin ortalamasını esas alan baz
senaryo üzerinden yeniden yapalım ve Orta Vadeli Program (OVP) tahminiyle
karşılaştırarak cari açığa gelebilecek ek yükü hesaplamaya çalışalım:
Tahminler
|
2018 ortalama
|
OVP’den Sapma
|
Öngörülen Cari Açık
|
Cari Açığa Ek Yük
|
Düzeltilmiş Cari Açık
|
USD / Varil
|
USD
|
Milyar USD
|
Milyar USD
|
Milyar USD
|
|
OVP
|
54,5
|
40,0
|
|||
İyimser
|
70,0
|
15,5
|
6,8
|
46,8
|
|
Kötümser
|
80,0
|
25,5
|
11,2
|
51,2
|
|
Ortalama
|
75,0
|
20,5
|
9,02
|
49,0
|
Tabloya göre ortalama senaryonun
gerçekleşmesi yani Brent petrolün 2018 yılında ortalama fiyatının 75 USD /
Varil olması halinde cari açığa yaklaşık 9 milyar Dolarlık ek yük gelecek
demektir.
Orta Vadeli Programda 2018
yılının GSYH tahmini 923 milyar Dolarak yer alıyor. Programda yer alan cari
açık tahminini GSYH’ye böldüğümüzde (40 / 923 =) % 4,3 oranında bir cari açık
çıkıyor. Buna karşılık yukarıda bulduğumuz cari açığı bu GSYH tahminine böldüğümüzde
(49 / 923 =) % 5,3 oranında bir cari açık hesaplanıyor. Bu ortalama fiyat
tahmini doğru çıkarsa petrol fiyatlarındaki artış cari açığı OVP’deki tahminden
1 puan yukarı taşıyacak demektir.
2014 Haziranında 111 Dolarlık
düzeyden sonra düşüşe geçen petrol fiyatları 2015 yılından bu yana ortalama
olarak 46 USD / Varil dolayında seyretti. Yukarıda yaptığımız hesapla bakarsak petrol
fiyatının 3 yıl boyunca ortalama 46 Dolar dolayında kalmasının cari açığımıza
yılda 15 milyar Dolar, 3 yılda yaklaşık 45 milyar Dolar olumlu katkı yapmış
olduğu anlaşılıyor.
Buradaki kritik soru şudur: Biz
bu 45 milyar Dolarlık katkıyı cari açığı düşürecek alanlarda mı yoksa artıracak
alanlarda mı kullandık?
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026120 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.