İktisatçı Adaylarına Öneriler
Aslında bu yazının başlığı sosyal
bilimlerle ilgilenenlere öneriler olmalıydı. Çünkü burada yapacağım öneriler
iktisatçı adayları kadar, sosyoloji, psikoloji, siyaset bilimi, maliye, finans
hatta edebiyat gibi dallarda yetişenler için de geçerli. Bu tür yazılar
genellikle kitap ve makale önerileriyle dolu olur. Ben bu kez öyle
yapmayacağım. Kitap önerilerimi zaten ara sıra yazıyorum. Bu kez yaşamdan
öğrenilmesi gereken bilgilerin edinilmesi için öneriler yapacağım. Çünkü
Antoine de Saint Exupery’nin[1] çok sevdiğim sözünde ifade
ettiği gibi: “Yaşam, kitapların öğrettiğinden fazlasını öğretir bize.”
Öncelikle kendinize bir günlük gösterge
izleme tablosu yapın. Bu tabloda TÜFE, ÜFE, Dolar kuru, Euro kuru, BIST 100
Endeksi, altının ons fiyatı (USD), altının gram fiyatı (TL) gibi güncel
göstergelere yer verin. Bir de günlük olarak CDS primini yazın. CDS primi size
Türkiye’nin risklerinde artış olup olmadığını anlık olarak gösterir. Bu
göstergelerin yılbaşındaki değerlerini yazın tablonuza. Yanındaki sütuna her
sabah o güne başlangıç değerini yazın. Bu değerleri birçok siteden
bulabilirsiniz (mesela Bloomberg HT sitesinde var.)
Oturduğunuz semtte pazar
kuruluyorsa en az ayda bir mutlaka bu pazara gidin, alış veriş yapın,
pazarcılarla dost olmayı ve sohbet etmeyi deneyin. Alış veriş yapanların
söylediklerine kulak kabartın. Pazarcılara fiyatların niçin arttığını ya da
fiyatı düşen mal varsa niçin düştüğünü sorun. Belli başlı malların fiyatlarını
ve pazarcıların fiyatlar hakkında söylediklerini bir deftere not edin. Bir yıl
sonra aynı mallarda fiyatların nereye geldiğine ve benzer olayların tekrar edip
etmediğine bakın. Etmiyorsa yine pazarcılara bunun nedenini sorun. Pazarcının
marketteki tezgâhtardan en önemli farkı malı hem alan hem de satan kişi
olmasıdır. O nedenle malın gelişini de gidişini de bilir. Oysa marketteki
tezgâhtar oranın çalışanıdır. Malın gelişini tam olarak bilmeyebilir.
Bulunduğunuz semtte çarşı varsa arada
bir çarşıyı gezin. Esnafla konuşun. Onların piyasa, fiyatlar, alış veriş hacmi
konusundaki görüşlerini dinleyin. Kiralarını öğrenin, Kullandıkları girdilerde
artış var mı yok mu öğrenin. Mesela semtinizde eğer varsa kuyumcuya girin,
altın fiyatlarını sorun, altın alış verişinin canlı olup olmadığını sorun. Semtinizde
varsa esnaf lokantasına ayda bir iki kez gidip öğle yemeğini orada yiyin.
Sahibinin ve garsonun gide gele sizi tanıdığından emin olduktan sonra yemek
fiyatları, kira, elektrik ve diğer giderler gibi konularda sohbet ederek birçok
konuda bilgi alabilirsiniz. Yalnız bunları yaparken sanki anket yapıyor gibi ya
da denetliyormuş gibi sormayın. Önce birkaç kez uğrayıp sohbet ederek ahbaplık
kurun. Aksi takdirde size istediğiniz bilgileri vermezler, hatta
sinirlenebilirler. Ama dost olursanız her türlü bilgiyi alabilirsiniz.
Eve döndüğünüzde bu bilgileri
defterinize tarih koyarak not edin. Bu değerlerdeki günlük değişimleri CDS
primindeki değişimle karşılaştırın. Risk artışının değerler üzerindeki etkisini
ölçmeye çalışın.
Pazar ve çarşı, e-ticaret ve
ekonomi siteleri karşısında eski önemini kaybetse de hala önemlidir. Birçok
konuda kafanızda tam yerine oturmayan arz – talep işleyişini, istisnaları,
farklılıkları yerli yerine oturtmanıza yardımcı olur.
[1] Antoine de Saint Exupery,
Fransız pilot ve yazar. Dünyanın en beğenilen kitapları sıralamasında
genellikle ilk sırada yer verilen Küçük Prens kitabının yazarı. Diğer eserleri
arasında Gece Uçuşu, Kale, İnsanların Dünyası, Savaş Pilotu, Güney Postası
sayılabilir.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020148 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.